Ο ρόλος της ΕΥΠ και η κοινωνική υπευθυνότητα (Άρθρο στο Metropolis Weekend)

17.7.09

Αναμφισβήτητα ο πιο γνωστός πράκτορας στον κόσμο είναι ο James Bond. Ο χαρακτήρας του δημιουργήθηκε από τον συγγραφέα Ian Fleming το 1953, εμφανιζόμενος για πρώτη φορά στη νουβέλα Casino Royale. Ακολούθησαν αρκετά βιβλία με πρωταγωνιστή τον πράκτορα των Μυστικών Υπηρεσιών της Μεγάλης Βρετανίας και ακόμη περισσότερες ταινίες που σπάνε ταμεία έως τις μέρες μας. Το γόητρο του James Bond παραμένει άτρωτο και αυτό οφείλεται στην αποτελεσματικότητα που τον διακρίνει σε κάθε αποστολή που του ανατίθεται.

Αυτά συμβαίνουν στις νουβέλες και στις κινηματογραφικές ταινίες. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική και πιο σκληρή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πρόσφατη συμβολή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών στην εξάρθρωση μιας οργάνωσης, η οποία κατηγορείται για εγκληματική δράση. Λίγες ημέρες μετά την επιτυχία αντικαθίσταται ο επικεφαλής της ΕΥΠ, αφού προηγουμένως και δημόσια είχαν εκφραστεί ευχαριστίες για τη συμβολή της υπηρεσίας της οποίας προΐστατο. Το τι πραγματικά συνέβη δε θα το μάθουμε ποτέ και έτσι είναι το σωστό.

Ανεξάρτητα από την ορθότητα της αποπομπής, τίθεται ένα ερώτημα. Τι είδους υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας θέλουμε; Σε αυτό το ερώτημα δεν έχει δοθεί ολοκληρωμένη απάντηση από καμμία κυβέρνηση της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ο εκάστοτε Πρόεδρος ξεκινά την ημέρα του με θέματα που αφορούν την εθνική ασφάλεια. Ακόμη και στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την ημέρα εκλογής, έως την ημέρα που αναλαμβάνει τα καθήκοντά του, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος λαμβάνει την ίδια ενημέρωση με τον αποχωρούντα Πρόεδρο.

Θα έλεγα ότι βασική αποστολή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών πρέπει να είναι η συλλογή και ανάλυση πληροφοριών προκειμένου τα ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης να λάβουν τις σωστές αποφάσεις για θέματα εθνικής ασφάλειας. Με την προϋπόθεση ότι η δράση της δεν πρέπει να αφορά το εσωτερικό της χώρας, αλλά το εξωτερικό. Η δράση της ΕΥΠ στο εσωτερικό της χώρας έχει ως αποτέλεσμα να γίνεται αντικείμενο κομματικών και πολιτικών σκοπιμοτήτων. Με αυτόν τον τρόπο ακυρώνεται η αποστολή της και αμαυρώνεται η δημόσια εικόνα της.

Περισσότερο, πληροφορίες που άπτονται ζητημάτων εθνικής ασφάλειας δεν μπορούν να γίνονται αντικείμενο ανάλυσης και σχολιασμού στα τηλεοπτικά παράθυρα. Τα όσα συνέβησαν τις προηγούμενες ημέρες με την προβολή διαλόγων μεταξύ των μελών της φερόμενης ως εγκληματικής οργάνωσης, αλλά και οι κομματικές αλληλοκατηγορίες αναδεικνύουν πάνω απ’ όλα την έλλειψη κοινωνικής υπευθυνότητας από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και μεμονωμένα πρόσωπα. Ίσως, η έλλειψη κοινωνικής υπευθυνότητας να είναι και το μείζον πρόβλημα που ταλανίζει αυτή τη χώρα.