Αποχή και ευρωσκεπτικισμός

28.4.09

Οι ευρωεκλογές του Ιουνίου δεν είναι μόνο ελληνική υπόθεση. Αφορά και τα 27 κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, σε κάθε χώρα ειδικά αυτές οι ευρωεκλογές θα έχουν έντονα εθνικό χαρακτήρα. Περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Η βασική αιτία είναι η διεθνής οικονομική κρίση. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 40% θέλει να δει στην ατζέντα της προεκλογικής περιόδου τα θέματα της οικονομίας να βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων και ειδικότερα αυτά της ανάπτυξης, της ανεργίας και του πληθωρισμού. Αν και σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Euobserver δεν αναμένονται να υπάρξουν ιδιαίτερες ανακατατάξεις στην εκπροσώπηση των βασικών πολιτικών ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με εξαίρεση την διαφαινόμενη άνοδο του ευρωσκεπτικισμού, εκείνο που φοβίζει την πολιτική ηγεσία της Ευρώπης είναι η αποχή.

Ιστορικά οι ευρωεκλογές αφήνουν αδιάφορους τους ευρωπαίους πολίτες. Από το 1979 όπου το ποσοστό αποχής άγγιξε το 37%, φτάσαμε στο 2004 με ποσοστό αποχής στο 54,3% στο σύνολο της Ευρώπης. Οι φετινές εκτιμήσεις είναι ακόμη πιο απογοητευτικές καθώς η αποχή αναμένεται να ξεπεράσει το 60%. Σύμφωνα με έρευνα που διενεργήθηκε για λογαριασμό του ευρωβαρόμετρου μόνο το 26% των ερωτηθέντων γνωρίζει ότι φέτος έχουμε Ευρωεκλογές. Την ίδια ώρα το 54% δηλώνει ότι αδιαφορεί για τη διαδικασία, ενώ μόλις το 34% δηλώνει ότι θα ψηφίσει σίγουρα και το 15% δηλώνει κατηγορηματικά ότι θα απέχει. Το προβάδισμα στην αποχή σύμφωνα με την παραπάνω έρευνα έχουν οι Πολωνοί ψηφοφόροι καθώς μόλις το 17% δείχνει διατεθειμένο να ψηφίσει και ακολουθούν η Αυστρία, η Μεγάλη Βρετανία, η Πορτογαλία, η Σλοβακία, η Δημοκρατία της Τσεχίας, η Ουγγαρία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Βουλγαρία.

Αν η αποχή είναι η μία όψη του νομίσματος, η άνοδος των ακραίων κομμάτων –δεξιά και αριστερά του πολιτικού φάσματος- είναι η άλλη όψη καθώς ευνοούνται από το χαμηλό ενδιαφέρον για τις εκλογές. Το γεγονός αυτό είναι κρίσιμο γιατί η ίδια η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη όχι μόνο με την οικονομική κρίση αλλά και πολλά άλλα σημαντικά θέματα που άπτονται της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Πιθανή άνοδος του ευρωσκεπτικισμού σε ένα από τα κορυφαία πολιτικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδέχεται να λειτουργήσει ανασταλτικά. Και αυτό γιατί όταν τεθεί η Συνθήκης της Λισσαβόνας σε ισχύ, οι εξουσίες λήψης των αποφάσεων των ευρωβουλευτών για θέματα Ε.Ε θα αυξηθούν και πάλι. Το Κοινοβούλιο θα γίνει ισότιμος νομοθέτης με τους υπουργούς των κρατών μελών σε όλους σχεδόν τους τομείς της πολιτικής, θα εκλέγει τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και θα αυξηθεί επίσης ο έλεγχος του στην εκτελεστική εξουσία.

Άρα όπως και το Ευρωκοινοβούλιο επισημαίνει στην καμπάνια του ενόψει ευρωεκλογών υπάρχουν πολλοί ισχυροί λόγοι για συμμετοχή των ψηφοφόρων και επίσης πολύ ισχυροί λόγοι για να ψηφίσουν οι πολίτες ευρωπαϊκά και όχι με εθνικά κριτήρια επιδοκιμάζοντας ή επιδοκιμάζοντας εθνικές πολιτικές των κυβερνήσεων των κρατών μελών ή επιλέγοντας την αποχή. Και εάν τα μικρά κόμματα φαίνονται προς το παρόν να ευνοούνται, είναι χρέος των κομμάτων εξουσίας να στηρίξουν τις Ευρωεκλογές πείθοντας τους ψηφοφόρους τους να προσέλθουν μαζικά στις κάλπες.